Thông tin về nhà nông vì nhà nông

Cuộc sống nhà nông | Nghề từ cây dừa - CSNN 295

Cuộc sống nhà nông | Cây dừa được mệnh danh là cây của cuộc sống, cây của 1001 công dụng. Dưới bàn tay khéo léo của con người, mọi bộ phận trên cây dừa, từ những trái dừa thơm, ngọt mát đến thân dừa, lá dừa… đều được sử dụng, biến hóa thành những sản phẩm hữu ích cho đời sống con người. Có lẽ không có loại cây trồng nào có thể sản xuất ra nhiều loại sản phẩm bằng cây dừa.

Cuộc sống nhà nông | Nghề từ cây dừa - CSNN 295 

Dừa có mặt từ Bắc chí Nam, nhiều nhất là vùng Tây Nam Bộ với trên 70% diện tích. Và trong cả vùng Tây Nam Bộ mênh mông ấy, địa phương gắn bó với dừa nhiều nhất hiện nay có thể kể đến là tỉnh Bến Tre với hơn 70.000 hecta đất trồng dừa, cho năng suất gần 600 triệu trái mỗi năm. Cây dừa được xem là biểu tượng kinh tế và văn hóa của vùng đất này.

Trên cây dừa thì trái dừa là sản phẩm đóng góp nhiều lợi ích nhất cho người trồng dừa Bến Tre.

Sống ở vùng đất bạt ngàn dừa, từ xa xưa người dân Bến Tre đã biết sử dụng nguồn dừa có sẵn để chế biến thành những viên kẹo dừa thơm ngon để ăn trong gia đình hay biếu bạn bè, người thân. Từ một nhà, hai nhà, nghề làm kẹo dừa dần lan rộng và phát triển khắp tỉnh Bến Tre, trở thành một nghề truyền thống chỉ có ở xứ này.

Hành trình đầu tiên trong chương trình cuộc sống nhà nông hôm nay, chúng ta sẽ tới thăm cơ sở sản xuất kẹo dừa của chị Trương Thị Phím ở xã An Khánh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Hơn 20 năm nay, cơ sở sản xuất kẹo dừa của chị luôn là địa chỉ quen thuộc của khách hàng tìm mua kẹo dừa.

Với mong muốn lưu giữ nghề sản xuất kẹo dừa trên quê hương và tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có, năm 1995, chị Phím đã mở cơ sở sản xuất kẹo dừa – một đặc sản của quê hương Bến Tre.

Chị Trương Thị Phím

 Xã An Khánh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre

Tại vì Bến Tre là xứ dừa nên mình tự mở lò kẹo ra để làm, kẹo ở đây ko đường, 75% là nước cốt dừa, 25% là nha, khách có nhu cầu là bán hết tại đây, mình ko đem ra thị trường để bán.

Nguyên liệu chính để làm kẹo dừa là nước cốt dừa và mạch nha.

Để làm ra những viên kẹo dừa ngon, tiêu chuẩn chọn dừa và mạch nha cũng rất khắt khe.

Những trái dừa được chọn là trái rám vàng, không quá khô, cơm dừa phải dày, có độ béo cao và có màu trắng. Sau đó, dừa khô được đập bỏ nước, lột bỏ vỏ, lấy cơm dừa xay nhuyễn, ép lấy nước cốt dừa.

Cùng với nước cốt dừa béo ngậy, mạch nha dùng làm kẹo phải được chắt lọc từ chất đường của hạt nếp khi được ủ cho lên mầm. Nếp dùng để nấu mạch nha phải là nếp tốt, hạt to chín đều.

Chị Trương Thị Phím

 Xã An Khánh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre

Mình chọn nguyên liệu dừa thì ko khô quá, khô quá nó có nhiều dầu, nhưng phải đủ độ khô của nó để mình làm nó ra nhiều cốt, dừa là phải dừa ngon, to trái nó mới đảm bảo cốt nhiều, sau nó mình nấu dầu tự bán luôn, cái nguồn thu nhập thứ 2 là dầu dừa nữa. Mạch nha thì chọn nha nếp, nha từ lúa nếp chứ ko phải nha gạo, nha từ nếp của mình, nha loại 1,cái giá thì nó cao hơn những nha kia, làm nha đó thì mới đủ độ ngọt của nha. Kẹo ko đường thì nó ngon hơn, độ ngọt thì nó ngọt từ nha chứ ko có ngọt đường.

Kẹo dừa Bến Tre ko cần dùng đường để làm ngọt. Bởi mạch nha đã cung cấp độ ngọt cho kẹo, giúp kẹo dừa có vị ngọt thanh.

Nước cốt dừa và mạch nha sau khi được phối trộn theo tỷ lệ phù hợp được đưa đi nấu chín trong khoảng 15 phút.

Chị Trương Thị Phím

 Xã An Khánh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre

Mình hòa nha với cốt tỉ lệ cân đối thì nó rất là ngon. Mỗi lò công thức khác nhau, lò của mình là 75% là nước cốt, 25% là nha thì khách rất là thích, độ béo nó rất là ngon. Nếu mà nha nhiều thì cục kẹo nó rất là cứng, nó ko có độ béo, còn cốt nhiều thì nó ko sánh kẹo, nếu mà mình bỏ cốt nhiều mà nha ít thì cục kẹo nó ko sánh lại được.

Anh Lâm đang thực hiện công đoạn sên kẹo tức là nấu cho hỗn hợp nước cốt dừa và mạch nha trở nên dẻo, đặc quánh.

Thay vì phải dùng tay khuấy liên tục trên bếp lửa như trước thì ngày nay, những người thợ làm kẹo như anh Lâm đã đỡ vất vả hơn nhờ sự hỗ trợ của máy móc. Tuy nhiên, việc giữ lửa cho phần sên kẹo vẫn rất công phu, vì lửa lớn thì kẹo sẽ bị cháy, lửa nhỏ thì kẹo sẽ bị ra dầu.

Anh Phan Văn Lâm

Xã Tân Thạch, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre

Một chảo của nó thì trong vòng 45 phút mới được một mẻ kẹo, lúc đầu thì mình chụm lửa nhiệt độ nó cao, khoảng một trăm mấy chục độ, sau khoảng nửa tiếng mình sẽ cắt lửa bếp để lửa riu riu thôi, khi đó kẹo nó tới mới ngon. Nếu mà lửa cao quá nó sẽ bị cháy, còn ít quá thì nó sẽ ra dầu, kẹo nó ko được ngon.

Những  chiếc khuôn đã được bôi một lớp dầu dừa để chống dính. Phần nước cốt sau khi đã cô đặc và chuyển màu sẽ được cho lên đây để cắt.

Chiếc dao sắc, chuyên dụng liên tục được ấn xuống dải kẹo để tách thành từng viên theo kích thước định sẵn.

Cuối cùng, người thợ sẽ gói kẹo bằng 2 lớp, một lớp bánh tráng mỏng bên trong và một lớp giấy bên ngoài. Trong đó, lớp bánh bên trong ăn được và có tác dụng rút ẩm, chống dính cho kẹo.

Chị Trương Thị Phím

 Xã An Khánh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre

Nếu mà mình gói 1 lớp thì nó sẽ dính giấy, còn mình gói 2 lớp có lớp bánh tráng thì nó sẽ rút đầu vào lớp bánh tráng đó thì nó ko dính giấy, khách gỡ ra ăn rất là dễ. Ngoài ra gói bánh tránh thì nó giúp cho cục kẹo nó ko bị chảy ra, cục kẹo nó rất là ngon, nó ko bị dính vô miếng giấy.

Hiện nay, việc sản xuất kẹo dừa ko chỉ diễn ra trong những nhà máy mà còn xuất hiện ngay ở những điểm du lịch.

Những cơ sở sản xuất kẹo dừa như thế này là địa điểm không thể thiếu trong hành trình của du khách mỗi khi đến Bến Tre.

Đến đây, du khách có thể tận mắt chứng kiến cách làm kẹo dừa cũng như thưởng thức những viên kẹo vừa mới ra lò.

Chị Trương Thị Phím

 Xã An Khánh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre

Xứ sở Bến Tre gắn bó với cây dừa, mình mới suy nghĩ ra, khách đến Bến Tre là xứ dừa thành ra mình lập nên lò kẹo Quê Dừa vậy nè cho khách tới tham quan luôn. Du khách đến đây thì mình chỉ cách thức làm kẹo dừa, sau đó khách thử kẹo nóng tại lò, rồi tới quầy kẹo cho khách thử 7 loại kẹo khác nhau, khách tùy chọn, khách thích  kẹo nào thì mua kẹo nấy.

Để hương vị kẹo dừa thêm phong phú, đáp ứng nhu cầu của nhiều đối tượng khách hàng,

ngày nay, những người làm kẹo đã sáng tạo thêm nhiều loại kẹo dừa bằng cách kết hợp với các nguyên liệu như sầu riêng, đậu phộng, ca cao, dứa… thay vì chỉ dùng nước cốt dừa và mạch nha như trước.

Chị Trương Thị Phím

 Xã An Khánh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre

Nhiều vị thì nó phong phú hơn, ăn ngon hơn, cơm sầu riêng để vô thì nó thơm mùi sầu riêng, khách Việt Nam thì khoái mùi sầu riêng hơn, như khách nước ngoài thì khoái kẹo dừa gừng hơn, mình sáng tạo ra 7 loại kẹo khác nhau, khách thích loại kẹo nào thì lấy loại đó.

Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường, công nghệ làm kẹo dừa đã không ngừng được cải tiến, kết hợp với thiết bị, công nghệ tiên tiến như: máy ép dừa, lò hơi nấu kẹo, máy sên, máy xắt, máy đóng gói kẹo…

Điều này không chỉ giúp tiết kiệm được chi phí sản xuất mà còn nâng cao chất lượng lẫn năng suất, góp phần giúp đặc sản kẹo dừa Bến Tre vang danh khắp trong và ngoài nước.

Từ nguồn nguyên liệu phong phú của địa phương, cùng với bàn tay khéo léo, người dân Bến Tre đã làm ra sản phẩm kẹo dừa độc đáo, không chỉ đem lại nguồn lợi to lớn về kinh tế mà còn góp phần làm nên nét riêng cho văn hóa ẩm thực xứ dừa.

Chúng ta vừa đi qua xã An Khánh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre, nơi mà những trái dừa đã được xử lý kỳ công để biến hóa thành những viên kẹo dừa béo ngậy. Nếu có dịp tới đây, chắc chắn Hà Mi sẽ không bỏ lỡ cơ hội được trải nghiệm làm kẹo dừa và thưởng thức loại đặc sản chỉ có ở Bến Tre này.

Trong khi ở xã An Khánh, người dân sử dụng trái dừa để làm kẹo thì cách đó không xa, nằm giáp ngay phía đông của xã Anh Khánh là xã Tân Thạch cũng thuộc huyện Châu Thành, người dân lại sáng tạo ra một ngành nghề khác từ chính những bộ phận còn lại của cây dừa như thân dừa, gáo dừa, cọng dừa, thớ dừa… Những bộ phận xù xì thô ráp này, qua bàn tay tài hoa của người dân xã Tân Thạch đã trở thành những món đồ thủ công mỹ nghệ tinh xảo, độc đáo …

Nghề làm đồ thủ công mỹ nghệ dừa ở Bến Tre có từ những năm 1970 và Cồn Phụng thuộc xã Tân Thạch, huyện Châu Thành được biết đến là nơi khai sinh ra ngành nghề này.

Ban đầu, do thấy thân dừa có gỗ chắc, bền, đường vân đẹp, một số người dân địa phương đã nghĩ ra cách làm đồ dùng sinh hoạt từ cây dừa. Vậy nghề thủ công mỹ nghệ từ dừa đã phát triển ở xã Tân Thạch, huyện Châu Thành như thế nào? Mời quý cùng tiếp tục theo dõi chương trình.

Ông Nguyễn Ngọc Trơn là một trong những người đầu tiên đến với nghề làm đồ mỹ nghệ từ dừa ở Cồn Phụng.

Từ mục đích ban đầu là phục vụ nhu cầu thiết yếu của gia đình, đến nay mỹ nghệ dừa đã mang lại cuộc sống no đủ cho cả gia đình ông.

Hơn nửa cuộc đời gắn bó với nghề làm mỹ nghệ từ dừa, ông Trơn đã sáng tạo ra hàng trăm sản phẩm khác nhau từ cây dừa.

Ông Nguyễn Ngọc Trơn

 Xã Tân Thạch, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre

-Những phần nào của cây dừa thì mình có thể làm đồ mỹ nghệ được hả bác?

-Những cái phần làm mỹ nghệ là khúc gốc từ 4-5m là tốt, còn trên yếu dần thì mình làm qua xây dựng hay cất nhà vậy. Thân đó thì mình có thể là muỗng, đĩa…cho mấy điểm du lịch. Trái dừa thì người ta làm chỉ xơ dừa, cái gáo nó làm chén, muỗng cũng được.  Còn cọng thì làm giỏ xách xách đồ bán cho mấy khu du lịch. Cây dừa thì tất cả các bộ phận đều bán cho các ngành du lịch hết.

Tuy nhiên phổ biến và được yêu thích hơn cả là đồ mỹ nghệ làm từ gỗ dừa.

Ở Bến Tre, nhìn đâu cũng thấy dừa, nhưng không phải cây nào cũng đáp ứng tiêu chuẩn  làm đồ mỹ nghệ. 

Việc lựa chọn dừa khá kỹ lưỡng, để chọn nguyên liệu gỗ đạt yêu cầu, ông Trơn phải đi nhiều nơi để mua gỗ. Bởi gỗ tốt sẽ quyết định đến 50% chất lượng sản phẩm, gỗ càng lâu năm càng cho đường vân đẹp và bền chắc.

Ông Nguyễn Ngọc Trơn

 Xã Tân Thạch, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre

Những cây dừa như thế nào mới đủ tiêu chuẩn làm đồ mỹ nghệ ạ!

-Những cây dừa đạt tiêu chuẩn nó từ 18-20m, tuổi nó phải từ 60-80 năm mới làm được, vì nó lão rồi nó mới già đen cỡ 4-5 thước, còn ở trên mình xài các loại vật dụng khác. Chứ đũa mỹ nghệ là cỡ 4, 5 thước trở lại, ko có cao. Nếu non thì nó mất chất lượng, nó ko đúng tuổi, ko cao được. Non mần ra thì công cán mình nó hao, mà lại bán ko được.

Trong số rất nhiều sản phẩm từ dừa, ông Trơn tập trung phát triển những sản phẩm truyền thống như muỗng, đũa, chén… bởi theo ông những sản phẩm này không mất quá nhiều công nhưng lại bán chạy.

Ông cho biết, muỗng làm để xuất khẩu phải chọn những thớ gỗ sát bìa mới đạt chất lượng tốt nhất, thời gian sử dụng có lên đến 20-30 năm.

So với các sản phẩm mỹ nghệ khác thì những chiếc muỗng này rất đơn giản nhưng vẫn đòi hỏi sự tỉ mỉ, khéo léo của người thợ trong tất cả các khâu từ đục đẽo, gọt giũa, mài bóng.

Ông Nguyễn Ngọc Trơn

 Xã Tân Thạch, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre

100 thước dừa thì mình xài khoảng 2 thước dừa tốt được rồi. Cái muỗng này mình khoét lòng xong thì chạy khoảng 5, 6 nước nữa là thành cái muỗng.Chạy giấy nhám xong vô sáp ong ruồi. Sáp ong ruồi là mình lấy sáp của ong mình nấu loãng ra, xong mình tha vô cho nó đẹp lúc mình chà giấy nhám xong, nó giữ màu cây rất đẹp.

Cũng làm các sản phẩm từ thân dừa nhưng ông Hải chọn phát triển các sản phẩm mỹ nghệ đa dạng hơn. Từ bình trà, túi xách, đèn ngủ, đồng hồ đến các mô hình lưu niệm…

Gần 20 năm trong nghề, ông Hải có thể làm được bất cứ sản phẩm nào theo mô tả của khách hàng, từ những sản phẩm đơn giản đến những sản phẩm có những chi tiết khó, đòi hỏi sự tinh tế cao.

Ông Trần Văn Hải

Xã Tân Thạch, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre

Làm cái này là mua từ thân cây dừa, rồi mình đo chiều cao nó mình cắt, rồi mình đưa lên khuôn tiện tiện theo ý muốn của mình. Khi tiện xong thì mình bảo quản cả tháng cho nó khô thật khô thì mình mới bắt đầu chạm hoa văn này, rồi mình mới phun PU, lót lòng này thì thành sản phẩm hoàn chỉnh.

Dù tuổi đã cao nhưng ông Hải vẫn miệt mài sáng tạo để làm mới những sản phẩm của mình.

Mỹ nghệ từ dừa đã giúp ông có thêm chi phí để nuôi con cái học hành đầy đủ, mang lại cuộc sống sung túc cho gia đình ông.

Ông Trần Văn Hải

Xã Tân Thạch, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre

Hồi đó gia đình tôi cũng nghèo, từ năm 2000 vô thì nhà cũng đầy đủ khang trang, con tôi nó làm cũng khá giả. Thấy đeo cái nghề này cũng khá giả. Làm cái nghề này trước là cho gia đình mình, sau là giúp cho người dân địa phương cũng có công ăn chuyện làm, hiện nay ở đây người ta đeo theo cái nghề này nhiều lắm.

Ngày nay, phần lớn các khâu làm nên sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ dừa cũng dần thay thế bằng máy móc, nhờ vậy mà năng suất làm việc đã tăng lên rất nhiều. Tuy nhiên, nó vẫn đòi hỏi cao sự khéo léo và sáng tạo của con người.

Ông Trần Văn Hải

Xã Tân Thạch, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre

Tùy theo khách hàng nữa, khách hàng chuộng món nào là mình làm món đó nhiều nhất. Ví dụ mặt hàng bán chậm là mình ra ý tưởng khác, để cho sự hiếu kỳ của người ta, người ta muốn mua, chứ mua hoài 1 thứ người ta đâu có mua, thành ra cái nghề này phải sáng tạo hoài vậy đó.

Nghề làm mỹ nghệ dừa được truyền qua nhiều thế hệ ở xứ dừa Bến Tre.

Khi những thế hệ như ông Hải, ông Trơn ngày một già đi thì lớp trẻ như Khôi lại tiếp tục phát triển.

Từ việc giúp ba mẹ những công đoạn đơn giản trong nghề, đến nay Khôi có thể làm thuần thục những sản phẩm truyền thống của gia đình.

Dù còn rất trẻ nhưng Khôi đã được nhiều người ở Cồn Phụng biết đến là thợ mỹ nghệ dừa có nhiều sản phẩm độc đáo.

Trần Anh Khôi,

Xã Tân Thạch, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre

 Mình là người trẻ, phải sáng tạo nên nhiều món đồ mới cho thị trường để phát triển thêm nghề mỹ nghệ dừa. Như mình tìm tòi ra từ đồ gốm cả, mình có thể làm y chang được, có thể chế biến thêm 1 chút để nó khác cũng được. Nhưng đa số mình phải có sáng tạo cho nó khác người ta, cho người ta thấy lạ mắt, đẹp.

Để quảng bá cho các sản phẩm từ dừa của quê hương, những người con xứ dừa đã biết kết hợp với du lịch.

Anh Đạt là một trong những người đã đưa sản phẩm mỹ nghệ từ dừa vào trưng bày trong khu du lịch Cồn Phụng – Bến Tre.

Đến đây, du khách có cơ hội được ngắm nhìn các sản phẩm mỹ nghệ đang được tạo tác bởi những đôi tay khéo léo của người dân Bến Tre. Đây là cách để anh giới thiệu sản phẩm của quê hương đến du khách trong và ngoài nước.

Anh Phạm Quang Đạt

Khu du lịch Cồn Phụng – Bến Tre

Ở VN thì dừa ở Bến Tre chiếm 60%, sản phẩm mỹ nghệ từ dừa là sản phẩm đặc trưng của Bến Tre, sản phẩm ở đây làm chất lượng phải cao vì dừa Bến Tre phải lâu năm, Bến Tre là dừa tốt nhất cả nước, nên những sản phẩm ra chất lượng nên được khách hàng ưa chuộng.

Chị Nguyễn Thị Tuyết – Khách du lịch

Những sản phẩm làm bằng dừa ở đây khi mà mình nhìn thấy mình rất là thích, tại vì kỹ xảo nó rất là đẹp, nó vừa tỉ mỉ, tạo cho người ta cảm giác nó vừa có chất thiên nhiên, làm cho mình có cảm giác thiết thực, khi đến tham quan thấy rất là thích.

Những người dân xứ dừa với đôi bàn tay khéo léo, tài hoa cộng và óc thẩm mỹ đã biến những thứ có giá trị thấp của cây dừa thành những sản phẩm mỹ nghệ dừa độc đáo, có giá trị thẩm mỹ cao.

Sản phẩm mỹ nghệ từ dừa giờ đây không chỉ được ưa chuộng tại thị trường trong nước mà còn được xuất khẩu sang các nước Trung Quốc, Mỹ, Pháp, Canada, Úc…

Tạm biệt xứ dừa Bến Tre, tiếp tục hành trình tìm hiểu về những nghề từ cây dừa, chúng ta cùng trở ra Quảng Nam, đến xã Cẩm Thanh – nơi được biết đến như một Nam Bộ ngay giữa lòng Hội An. Đây cũng là nơi duy nhất của Quảng Nam mà cây dừa nước có thể sinh sôi.

Trong kháng chiến, rừng dừa là lá chắn quân thù để bảo vệ dân làng, còn trong cuộc sống ngày nay, rừng dừa lại trở thành sinh kế của người dân.

Cây dừa nước đã trở thành một nguyên liệu chính để dựng nên những ngôi nhà độc đáo gần như riêng có của người dân nơi đây.

Bao thế hệ vùng đất Quảng Nam đã mưu sinh bằng nghề làm nhà dừa như thế nào? Mời quý vị cùng theo dõi.

Với rất nhiều những người thợ làm nghề nhà dừa ở Cẩm Thanh, ông Trần Bừa được biết đến như một tay thợ cứng của làng với những kỹ thuật và cách thức làm nhà riêng biệt.

Ông Trần Bừa

Xã Cẩm Thanh, TP Hội An, tỉnh Quảng Nam

Nghề làm nhà dừa ở Cẩm Thanh có từ lâu đời lắm rồi. Ban đầu là mấy ông lấy dừa ở miền Nam về để tránh gió tránh cát thôi, sau đó người dân mới xé lá để làm nhà.

Để dựng nên một ngôi nhà dừa, những người thợ phải trải qua nhiều công đoạn từ chẻ lá phơi nắng, đến ngâm tre, chẻ tre, dựng khung, tất cả đều đòi hỏi sự tỉ mỉ, công phu.

Công đoạn khó nhất của nghề này là ở phần lắp ghép nhà, bởi nó không có khuôn mẫu nào mà phụ thuộc hoàn toàn vào tay nghề của người thợ.

Nếu đã có đầy đủ nguyên liệu thì trung bình một ngôi nhà dừa trên 100m2 với 10 người thợ  sẽ phải mất khoảng 20 ngày để hoàn thiện.

Tất cả mọi công đoạn đều được làm một cách thủ công.

………..

Những tàu dừa được phơi khô và bảo quản một cách cẩn thận không để ẩm mốc rồi được lấy ra để dùng dần. Người thợ phải chọn lựa từng tàu lá trước khi tiến hành đan phên.

Dụng cụ đan tranh dừa không nhiều, chỉ có 1 chiếc móc tranh làm bằng sừng trâu và sợi dây cước...

Ông Trần Bừa

Xã Cẩm Thanh, TP Hội An, tỉnh Quảng Nam

Công dụng của chiếc móc tranh

Những người thợ làm nhà dừa như ông Bừa thường rong ruổi đi khắp các vùng để dựng nhà cho khách.

Những tấm phên tranh được đan ở làng rồi chuyển đến những nơi mà khách yêu cầu, khi thì Quảng Trị, lúc thì Đắc Lắc để dựng lên những ngôi nhà dừa mang thương hiệu Cẩm Thanh. Độ bền của loại nhà này có thể từ 15 đến 20 năm

Ông Trần Bừa

Xã Cẩm Thanh, TP Hội An, tỉnh Quảng Nam

Cảm xúc mỗi khi dựng xong một ngôi nhà

Vòng đời của cây dừa nước là khoảng 55 năm. Những tàu dừa trưởng thành được thu hoạch sau đó gia công để trở thành nguyên liệu làm nhà…

Mỗi một cây dừa trưởng thành chỉ được khai thác tối đa là 3 tàu, những tàu non phải để lại để dừa tiếp tục sinh trưởng…

Bà Lê Thị Nhiễu đã gắn bó với nghề làm nhà dừa từ khi còn rất trẻ, cách chọn lá dừa luôn được chú ý bởi nó sẽ quyết định đến độ bền của những ngôi nhà dừa…

Bà Lê Thị Nhiễu

Xã Cẩm Thanh, TP Hội An, tỉnh Quảng Nam

Cách thức chọn lá dừa và phân loại cành tốt, cành xấu.

Nghề làm nhà dừa cũng phải tuân theo mùa vụ, vào tháng Giêng và tháng 6 âm lịch hàng năm người thợ dừa thường đi đốn dừa về để phơi khô và chuẩn bị nguyên liệu để tích trữ cho cả năm…

Việc xử lý nguyên liệu phải được làm một cách rất cẩn thận để có thể bảo quản được lâu hơn. Thông thường mỗi gia đình ở Cẩm Thanh đều có những nhà chứa dừa để làm kho nguyên liệu.

Ở xã Cẩm Thanh, nghề làm nhà dừa hoạt động theo đơn vị hộ gia đình là chính.

Theo đó, các gia đình trong quá trình sản xuất có thể mượn công của nhau để làm cho kịp thời gian theo đơn đặt hàng của khách.

Với những hộ làm theo quy mô lớn, họ sẽ thuê thợ để gia công sản phẩm, dựng nhà.

Trước nhu cầu ngày càng tăng của khách hàng, những người thợ trong làng đã sáng tạo ra nhiều sản phẩm mới như nhà Rông, Gươi, nhà sàn lục giác, pôn - ga - lâu... để đáp ứng nhu cầu các cơ sở dịch vụ, du lịch ở nhiều vùng trên cả nước…

Ông Võ Thô

Xã Cẩm Thanh, TP Hội An, tỉnh Quảng Nam

Sự xuất hiện của những khu nghỉ dưỡng, sinh thái, những khách sạn hạnh sang… đã khiến cho nhà dừa rất được ưa chuộng… đầu ra đã có, nguồn nguyên liệu cũng dồi dào…

Tuy nhiên, người Cẩm Thanh không vì thế mà chỉ quen khai thác. Họ còn tìm cách bảo vệ rừng dừa, để nó mãi là báu vật.

Bà Lê Thị Nhiễu

Xã Cẩm Thanh, TP Hội An, tỉnh Quảng Nam

Với người dân ở đây thì rừng dừa này mang lại nhiều lợi ích lắm chứ, mang lại công ăn việc làm cho mọi người…

Với những người gần trọn đời gắn bó với cây dừa nước như ông Bừa, bà Nhiễu, từng tàu lá dừa và cả cái mùi ngòn ngọt, thơm mát của lá đã trở nên quen thuộc, bởi hơn ai hết họ hiểu rằng đó chính là kế mưu sinh của gia đình họ và rất nhiều những hộ gia đình trong xã.

Không biết quý vị thế nào, riêng Hà Mi sau khi được đi qua một hành trình thật trọn vẹn trong 30 phút vừa rồi thì đọng lại rất nhiều cảm xúc. Và cảm xúc lớn nhất vẫn là sự ngưỡng mộ sự cần cù, chịu khó nhưng vô cùng sáng tạo của người nông dân. Qúy vị biết không? Trước đây thì Hà Mi từng rất ấn tượng với bài thơ Cây dừa của nhà thơ Trần Đăng Khoa vì hình ảnh những quả dừa như những đàn lợn con, rồi mang “mang nước ngọt, nước lành”cho nên hình dung về công dụng của cây dừa với Hà Mi cũng rất đơn giản là để uống nước rồi tàu dừa che mát…Nhưng mà những gì chúng ta vừa xem thì có thể nói cây dừa đã mang lại cho con người nhiều nguồn sinh kế khác nhau và ở mỗi vùng dừa, người ta cũng chọn cho mình những cách mưu sinh khác nhau từ các bộ phận của loại cây này. Có thể thấy, cây dừa như một món quà của tạo hóa, và người dân ở những vùng dừa bạt ngàn ấy đã dùng món quà đó thật hiệu quả.Nếu có dịp đến những vùng đất này, quý hãy thử trải nghiệm những làm những sản phẩm từ các bộ phận trên cây dừa cùng người dân địa phương. Chắc chắn, đó sẽ là những trải nghiệm cực kỳ thú vị.Còn bây giờ, Hà Mi xin kính chào và hẹn gặp lại quý vị trong các chương trình tiếp theo.

 

Bình luận

Bình luận chủ đề này!
1 - / bản ghi