Thông tin về nhà nông vì nhà nông

Khởi nghiệp | Trồng bưởi Diễn trên đất Yên Thế: "Nở hoa hay là bế tắc"? - Khởi nghiệp 385

Khởi nghiệp | Nhân vật của chương trình Khởi nghiệp ngày hôm nay là anh Chu Văn Đồng, Xã Đồng Tiến- Tam Tiến - Yên Thế, Bắc Giang. Anh Đồng mong muốn khởi nghiệp với mô hình trồng bưởi Diễn. Với diện tích tích đất lên đến 10 000m2 cùng với số vốn là 50 triệu đồng, liệu anh Đồng có đáp ứng đủ các tiêu chí của chương trình để trở thành nông hộ tiếp theo của chương trình Khởi nghiệp?

Khởi nghiệp | Anh Đồng đã từng nuôi gà, lợn nhưng hiệu quả không như mong muốn. Cách đây 7 năm, anh  quyết định chuyển sang trồng bưởi Diễn. Tuy đã có thâm niên trồng bưởi nhưng chưa hài lòng với năng suất, chất lượng bưởi thu hoạch, anh Đồng quyết định làm hồ sơ tham gia chương trình khởi nghiệp. Cuối tháng 1.2018, chuyến khảo sát đầu tiên của chương trình khởi nghiệp tại gia đình anh Đồng được thực hiện. Qua khảo sát anh Đồng đạt được 6/7 tiêu chí. Tiêu chí về nguồn nước chưa đạt. Theo chuyên gia Đức, nguồn nước anh Đồng đang sử dụng để tưới tiêu là nước giếng khoan chưa qua lắng lọc. Loại nước này thường chứa nhiều kim loại nặng. Do vậy, chuyên gia đã yêu cầu anh Đồng làm bể lọc để có nguồn nước tưới an toàn. Sau khi hoàn thiện, chuyên gia sẽ quay trở lại khảo sát 1 lần nữa.

Theo thông tin mà anh Đồng cung cấp, anh đã hoàn thiện phần bể lọc nước theo yêu cầu của chuyên gia. Không biết bể lọc nước được anh thiết kế và lắp đặt ra sao? Và liệu anh Đồng có trở thành nông hộ tiếp theo của khởi nghiệp hay không?

Đây là khu bể lọc nước mà anh Đồng đã xây dựng. Khu bể này được đặt tại điểm cao nhất của vườn bưởi. So với thiết kế mà chương trình đưa cho thì thiết kế của anh Đồng đã có sự khác biệt. 

Hệ thống bể lọc nước được anh Đồng thiết kế gồm 2 bể chồng lên nhau. Bể chứa bên dưới là bề hình tròn, thành bể dày 20 cm, rất chắc chắn. Bể lọc chồng phí trên là bể hình bán nguyệt, cũng được thiết kế khá chắc chắn.

Theo đó, nước từ giếng khoan được đưa lên trên bể lọc trên cao nhất bằng đường ống, nước và trước khi đưa vào bể lọc đã qua hệ thống các lỗ nhỏ để tiếp xúc oxy.

Đây là bể lọc chính.Trong bể lọc này, anh Đồng thiết kế có 3 lớp nguyên liệu lọc như sau:Trên cùng là lớp cát vàng đã rửa sạch, dày 20cm. Tiếp theo là lớp than hoạt tính hoặc than củi dày 15-20cm. Lớp dưới cùng là lớp sỏi dày 20cm Nước sau khi đi qua bể lọc này sẽ chảy xuống bể chứa.

Anh Đồng: "Cái hệ thống lọc này tôi thực hiện theo các mô hình hướng dẫn trên thong tin mạng và tham quan nhiều nơi khác đã làm. Tôi làm đame bảo các lớp nguyên liệu lọc phải 15 - 20cm cho nó đạt tiêu chuẩn".

Chuyên gia: Hình thức lọc tương đối đảm bảo.

 

Anh Đồng cho biết, hệ thống bể lọc này anh vẫn chưa đưa vào sử dụng. Bởi hiện tại, do từ đầu năm 2018 đến nay chỉ riêng nước mưa đã đủ cung cấp nước tưới cho vườn cây, chưa cần sử dụng đến các nguồn nước tưới. Dự kiến, phải từ cuối tháng 10, đầu tháng 11 anh mới bắt đầu vận hành và đưa vào sử dụng bể lọc này. Tuy vậy, để xem bể hoạt động ra sao, chuyên gia yêu cầu anh Đồng vận hành thử.

Với các bể lọc nước thông thường chủ hộ sẽ phải lọc nước, sau 1 ngày mới nên sử dụng để tưới. Thêm vào thực tế tại bể nhà anh Đồng, lượng nước tưới mỗi lần chỉ đủ cho 1/3 vườn. Liệu đây có phải là 1 bất tiện lớn với anh mỗi khi tưới hay không?

Theo chuyên gia, nước trong lòng đất vốn có ít oxi hòa tan. Do vậy, các kim loại nặng có thể tồn tại ở dạng lơ lửng trong nước. Tuy nhiên, khi tiếp xúc với không khí, giàu oxi, các kim loại nặng này sẽ bị oxi hóa và kết lắng dần. Và để kim loại nặng trong nước oxi hóa hết cần có đủ oxi hòa tan trong nước. Với nước tĩnh, thời gian oxi hòa tan vào nước sẽ dài. Tuy nhiên, với thiết kế giàn phun mưa như ở gia đình anh Đồng, thời gian này sẽ được rút ngắn.

Chuyên gia: "Lúc đầu tôi nghĩ là anh ấy bơm, lọc trực tiếp, nhưng anh ấy lại có giàn phun mưa nên nó đã cung cấp đủ oxi trong đó rồi.."

 

Như vậy, theo chuyên gia, chất lượng nước ngay sau khi lọc hoàn toàn đảm bảo và anh Đồng có thể tưới ngay. Tuy nhiên, thay vì thiết kế hệ thống đường ống dẫn và thực hiện tưới tiết kiệm theo như cg khuyến cáo, anh Đồng vẫn lựa chọn hình thức tưới trực tiếp bằng dây và lôi tới từng gốc cây.

Chuyên gia: "Hiện nay ngta vẫn tưới trực tiếp bằng vòi được, nhưng thế thì sẽ lãng phí nước, nên nếu làm được đường ống theo kiểu tưới thâm nhỏ giọt thì sẽ tiết kiệm nước hơn".

Như vậy, mặc dù có 1 vài thiếu sót nhưng về tiêu chí nguồn nước chuyên gia vẫn cho là đạt.

Chuyên gia: "Tôi cho rằng những khiếm khuyết không lớn và anh Đồng sẽ hoàn chỉnh bổ sung trong thời gian tới vì hệ thống ống dẫn này anh đã mua chỉ chưa lắp đặt mà thôi nên tôi đồng ý để cho anh Đồng vào chương trình khởi nghiệp.."

 

Như vậy, anh Đồng đã chính thức trở thành nông hộ tiếp theo của chương trình Khởi nghiệp. Điều này cũng có nghĩa là anh Đồng sẽ được chuyên gia và chương trình hỗ trợ kỹ thuật trong quá trình chăm sóc vườn cây bưởi trong 5 năm. Bất kỳ thời điểm nào, khi có vướng mắc phát sinh, anh đều có thể liên hệ với chương trình và chuyên gia để được tư vấn. Song song với đó, anh cũng phải tuân thủ các nguyên tắc khi tham gia chương trình.

Anh Đồng: "Chương trình đồng ý cho vào khởi nghiệp, gia đình rất mừng, được chuyên gia kèm cặp, giúp đỡ về mặt kỹ thuật chăm sóc sản xuất quả bưới an toàn và có chất lượng cao hơn. Gia đình xin cám ơn và hứa sẽ thực hiện đầy đủ tốt nhất theo như Quy trình mà chuyên gia hướng dẫn".

 

Ngay khi đồng ý để anh Đồng trở thành nông hộ tiếp theo của khởi nghiệp, chuyên gia Đức quyết định kiểm tra sự sinh trưởng phát triển của vườn bưởi. Đây sẽ là cơ sở để chuyên gia có những tư vấn sát thực và phù hợp nhất với vườn cây của nông hộ. Theo Chuyên gia Đinh Văn Đức, đối với cây bưởi diễn trồng bằng cành ghép, thông thường khi cây được 7 năm tuổi chiều cao trung bình cần khống chế < 4 m, tán rộng < 4m .

Hiện tại, gần như 100% số cây bưởi trong vườn nhà anh Đồng đều có chiều cao và đường kính tán ở ngưỡng tiêu chuẩn. Điều này chứng tỏ các cây bưởi đang sinh trưởng phát triển bình thường. Tuy nhiên, khi kiểm tra quả bưởi, chuyên gia phát hiện vài vấn đề.

Chuyên gia: "Đến thời điểm này, có thế thấy quả bị bọ trĩ, nhện rám quả gây hại khi quả còn non đã để lại các dấu tích gây hại trên vỏ quả. Thời điểm này trở đi đến khi thu hoạch chủ yếu là ruồi vàng gây hại".

 

Bên cạnh bọ trĩ, ruồi vàng, các cây bưởi của gia đình anh Đồng còn bị địa y, gỉ sắt gây hại. Tỷ lệ sâu bệnh hại hầu như xuất hiện trên 100% số cây trong vườn. Điều này có nghĩa quá trình chăm sóc, phòng trị sâu bệnh hại của gia đình anh Đồng đang có vấn đề. Từ suy nghĩ này, Chuyên gia quyết định kiểm tra lại toàn bộ quy trình chăm sóc mà anh Đồng đang áp dụng.

Các tiêu chí mà chuyên gia xem xét như sau:

- Cắt tỉa tạo tán.

- Chế độ dinh dưỡng.

- Độ ẩm đất

- Phòng trừ cỏ dại  

- Biện pháp phòng trị sâu bệnh hại.

Đây là cây bưởi của gia đình anh Đồng thời điểm hiện tại. Các cành tăm, cành trong tán tự do phát triển. Tán cây rậm rạp. Theo anh Đồng, từ khi trồng cây tới nay, anh rất ít khi thực hiện việc cắt tỉa.

Anh Đồng: "Do năm nay bưởi mất mùa, số lượng quả trên cây ít nên và thời điểm này chưa phải là dịp cắt".

 

Theo chuyên gia Đinh Văn Đức, với cây bưởi ngay từ cuối năm thứ 2 trở đi, người trồng cần cắt tỉa bỏ các cành vô hiệu, tạo thế tán cây phát triển rộng đều ra xung quanh, khống chế độ vươn quá cao của thân cây. Việc cắt tỉa không chỉ giúp cây tăng cường khả năng quang hợp, nâng cao năng suất, chất lượng quả thu hoạch mà còn có tác dụng để ánh sáng mặt trời xuyên qua toàn bộ tán cây và giúp giảm nguy cơ sâu bệnh hại. Trước đây anh Đồng không chú trọng việc cắt tỉa cành, nhưng khi tham gia vào Khởi nghiệp, anh cần phải thực hiện nghiêm túc công việc này.

Anh Đồng: "Tôi dự kiến tới thời  vụ cuối năm sẽ cắt tỉa tới nơi tơi chốn."

 

MỘT SỐ LƯU Ý KHI THỰC HIỆN VIỆC CẮT TỈA

- Việc cắt tỉa thực hiện hàng năm vào thời kỳ mà cây có hoạt động trao đổi chất thấp nhất (cụ thể là sau khi thu hoạch quả, trước khi cây ra chồi mới để chuẩn bị cho mùa quả mới).

- Khi tỉa cành, cần loại bỏ những cành:

+ Cành đã mang quả nếu quá dài ra ngoài mặt tán (thường cắt ngắn khoảng 10-15 cm)

+ Cành bị sâu bệnh, cành nằm bên trong tán không có khả năng cho quả.

+ Cành đan chéo nhau, những cành vượt (cành mọc từ thân chui vượt lên trong tán cây) để cây tập trung dinh dưỡng nuôi các cành đang mang quả, hạn chế việc cạnh tranh dinh dưỡng với quả.

+ Loại bỏ các cành già cỗi để trẻ hoá, giúp cây ra hoa kết quả tốt hơn.

Theo quy trình chăm sóc cây bưởi Diễn, hàng năm người trồng cần cung cấp dinh dưỡng cho cây như sau:

Năng suất thu hoạch vụ trước

Lượng bón

Phân hữu cơ (kg/cây)

Đạm Urê (g/cây)

Lân Supe (g/cây)

Kaliclorua (g/cây)

20 kg/năm

30

650

830

410

40 kg/năm

40

1.100

1.400

680

60 kg/năm

50

1.300

1.700

820

100 kg/năm

60

1.750

2.250

1.090

120 kg/năm

70

2.200

2.800

1.360

Chiếu theo quy chuẩn này, với mỗi gốc bưởi cho thu 100kg quả/năm của gia đình anh Đồng, anh phải bón 60kg phân hữu cơ, 1,75kg phân đạm ure, 2,25kg phân lân, 1,09 kg kali.

Anh Đồng: "Như mọi năm quả nó sai thì đợt lộc hè thu không có, chỉ có đợt lộc thu thôi, .. năm nay là thưa quả, thừa chất nên là nó phát triển đợt lộc hè".

Chuyên gia: "Với cây bưởi thì phải có đợt bón tháng 5-6 để kích cho cây ra lộc hè, lộc thu (cành cơ sở của cành quả vụ tới), nhưng sau đó phải khống chế không cho cây ra lộc đông thì cây mới phân hóa mầm hoa và cho ra hoa kết quả tốt vụ quả tiếp theo được.

Theo chuyên gia, năm nay do điều kiện thời tiết bất lợi, hầu hết các vườn bưởi Diễn đều đậu ít quả. Nuôi ít quả, cây lại đang ở giai đoạn sung sức, cộng với thời tiết mưa nhiều nên dù anh Đồng không bón phân thúc, cây vẫn ra lộc hè bình thường. Tuy nhiên, việc không bón phân theo quy trình sẽ ảnh hưởng tới sự sinh trưởng phát triển của cành lộc và chất lượng của quả về sau. Hiện tại, theo chuyên gia, anh Đồng cần tiếp tục bón phân thúc lộc thu và cần bón đúng loại.

 

Chuyên gia: "Anh ấy nói là năm nay không bón là do năm ngoái anh bón nhiều dẫn đến quả quá to người mua không thích. Vì vậy, năm nay bón ít đi cả về số lần bón và lượng bón cho mỗi đợt bón. Mặt khác, do chưa hiểu sâu về mặt kỹ thuật nên ngay cả thời kỳ nuôi quả ảnh Đồng đều sử dụng các loại phân bón dạng bón lót nên hàm lượng đạm cao, dẫn đến làm quả phát triển mạnh về kích thước nhưng chất lượng quả không tốt. Đúng ra, thời kỳ cây sinh trưởng dinh dưỡng cần bón các loại phân dạng bón lót, còn thời kỳ cây sinh trưởng sinh thực cần phải sử dụng các phân bón dạng bón thúc (phân có hàm lượng đạm thấp, lân và kali cao) mới giúp nuôi quả tốt và nâng cao chất lượng quả".

 

Như vậy, dù đã trồng bưởi 7 năm nhưng về chế độ dinh dưỡng mà anh Đồng cung cấp cho cây bưởi, chuyên gia cũng đánh giá là chưa đúng kỹ thuật. Chuyên gia khuyến cáo anh cần cung cấp đủ lượng và đúng thời điểm để cây có điều kiện sinh trưởng phát triển tốt nhất.

THỜI ĐIỂM BÓN PHÂN CHO CÂY BƯỞI

Lần 1: Tháng 3: Bón 100% PHÂN HỮU CƠ + 40% phân ĐẠM + 40% KALI

Lần 2:  Bón thúc quả và thúc lộc Hè, (tháng 4 – 5): 30% ĐẠM + 30% KALI

Lần 3:  Bón nuôi quả và thúc lộc Thu: Tháng 8: 30% KALI + 30 ĐẠM

Lần 4:  Tháng 11: 100% LÂN + 100% VÔI (1kg/cây).

Vài tháng nay, anh Đồng không phải tưới nước cho vườn cây. Độ ẩm đất hiện tại được duy trì nhờ nguồn nước mưa. Vậy độ ẩm đất hiện tại đã đạt yêu cầu chưa? Cầm đất nắm chặt, nó không rỉ nước ra các kẽ ngón tay là độ ẩm không quá cao, khi bỏ tay ra, đất bung ra từ từ.. như vậy là ẩm độ phù hợp cho cây bưởi (khoảng 65 - 70%).  Như vậy, độ ẩm đất trong vườn bưởi hiện tại là đạt tiêu chuẩn. Tuy nhiên, từ khoảng tháng 9-10 trở đi, khi nguồn nước mưa ít dần và mùa mưa chấm dứt, khi đất khô anh Đồng sẽ phải vận hành hệ thống tưới và tưới cho cây.

Không phòng trừ cỏ dại bằng biện pháp hóa học, anh Đồng trừ cỏ dại bằng phương pháp thủ công...

Anh Đồng: "Phát thủ công cỏ cho an toàn đối với môi trường và vườn cây."

 

Anh Đồng cho biết, từ khi trồng bưởi cho tới nay, gia đình anh đều dọn cỏ bằng phương pháp thân thiện với môi trường. Ban đầu là cuốc xới, sau có điều kiện hơn, anh mua máy phát cỏ về để dọn. Trung bình mỗi năm, anh sẽ dọn cỏ 2-3 lần.

Chuyên gia: "Sử dụng thuốc trừ cỏ là gây độc hại, mà giờ cây tán cây đã tốt và rộng che khuất ánh sang trên mặt đất  nên cỏ mọc ít, tuy nhiên nên chú ý trongvùng hình chiếu tán cây cần làm cỏ bằng thủ công, nhưng khu vực phía ngoài hình chiếu tán cây không cần làm cỏ nhưng phái thường xuyên cắt, phát cỏ khống chế không cho cỏ mọc cao quá 5-10 cm."

 

Chuyên gia Đức cho biết, bên cạnh các đối tượng sâu bệnh hại mà anh Đồng chú trọng thì trên cây bưởi còn rất nhiều đối tượng khác cũng có thể phát sinh và gây hại. Do đó, anh cần áp dụng theo quy trình phòng trừ tổng hợp. Đó là

          + Quản lý và chăm sóc vườn cây khoẻ mạnh   

          +Thường xuyên kiểm tra sâu bệnh hại trên cây, phát hiện và phòng chống kịp thời các ổ dịch tránh sự lây lan.

          + Tiến hành tổng hợp các biện pháp phòng trừ. Sử dụng bộ thuốc trừ sâu bệnh hại có chọn lọc.

          + Tiến hành phun thuốc phòng trừ vào những thời điểm thích hợp.

Chuyên gia: "Trước anh ấy làm theo kinh nghiệm, tuy nhiên từ khi được tham gia vào chương trình khởi nghiệp, anh Đồng cần phải thực hiện các khuyến cáo của chuyên gia".

 

Như vậy, về quy trình chăm sóc vườn cây, anh Đồng có những điểm cộng và còn đó những điểm trừ lớn về kỹ thuật. Tuy nhiên, theo chuyên gia, chỉ cần có lòng quyết tâm và ham học hỏi, anh Đồng sẽ sớm khắc phục được những điểm còn yếu.

Bên cạnh khu trồng bưởi đã được 7 năm tuổi, anh Đồng còn có dự định trồng thêm 100 cây bưởi Da xanh ở khu đất này.. Không biết chuyên gia sẽ có những tư vấn như thế nào dành cho anh, chúng ta hãy tiếp tục theo dõi câu chuyện.

Đây là 1 trong hai khu trồng bưởi mới mà anh Đồng dự kiến triển khai. Khu đất này rộng khoảng hơn 1/3 ha Trước đây, anh Đồng trồng cây keo, nhưng hiệu quả thấp nên anh đã chặt bán và cải tạo để chuyển sang trồng bưởi.  

Như vậy, với khu đất này, theo chuyên gia là đạt tiêu chuẩn để trồng bưởi. Và cũng giống như quy trình mà chuyên gia đã khuyến cáo, anh Đồng nên đào hố trồng cây trước khi trồng 1 tháng, với khoảng cách là 6m x 6m.

MỘT SỐ LƯU Ý TRƯỚC KHI TRỒNG BƯỞI

- Đào hố, kích thước tối thiểu 60 x 60 x 60 cm hoặc 80 x 80 x 80 cm.

Khi đào lớp đất canh tác phía trên để một bên, lớp đất phía dưới để một bên.

Sau k hi đào hố sử dụng 1 kg VÔI BỘT để xử lý vào hố và đất từ hố đưa lên và đất xung quanh hố.

- Bón phân lót: PHÂN HỮU CƠ Ủ HOAI 30-50 kg (hoặc 5-7 kg PHÂN HỮU CƠ VI SINH) + 1 kg PHÂN LÂN TECMÔ hoặc LÂN SUPE + 0,25 - 0,3 kg PHÂN KALI.

Sau xử lý VÔI BỘT khoảng 10 ngày, sử dụng xác thực vật khô mềm, lá cây trộn đều với lớp đất phía dưới của hố lấp xuống hố trước đến độ cao khoảng ½ hố. Sau đó, trộn đều toàn bộ lượng phân bón lót với lớp đất phía trên hố và cho xuống đầy hố, sau đó lấp đất thành ụ cao so với mặt hố 10-15cm. Công việc này chuẩn bị xong trước khi trồng cây ít nhất 1 tháng.

Như vậy, anh Đồng hoàn toàn có thể trồng giống bưởi.. trên khu đất mà anh đã dự định. Tuy nhiên, việc trồng thêm bưởi sẽ kéo theo những chi phí và công chăm sóc liên quan. Vậy chuyên gia sẽ vạch ra bài toán kinh tế như thế nào?

Với kế hoạch này của anh Đồng, chuyên gia đã hạch toán chi phí trồng trọt của gia đình anh Đồng như sau

Cây giống: 30 000 đồng/cây x 100 cây = 3 000 000 đồng (không phải mất)

Phân bón + vôi + công lao động (trồng cây): 55-60 000đồng/cây x 100 cây = 5 500 000 – 6 000 000 đồng

Chi phí chăm sóc năm đầu: 10kg đạm ure x 9 000 đồng/kg = 90 000 đồng

Tổng chi năm đầu: 5 590 000 – 6 090 000 đồng

Anh có vốn 50 triệu.. Nhưng giờ các cây là bước vào giai đoạn kinh doanh, nên đã có nguồn thu nên về vốn là đủ..  Với tính toán này của chuyên gia, anh Đồng hoàn toàn có thể trồng thêm 100 cây bưởi nữa. Tuy nhiên, anh cần sắp xếp công lao động để chăm sóc các vườn từ trồng mới đến các vườn cây đã có cho đúng Quy trình kỹ thuật và chấp hành đầy đủ các hướng dẫn, yêu cầu của chuyên gia để tất cả các vườn cây đều sinh trưởng, phát triển tốt.

Bình luận

Bình luận chủ đề này!
1 - / bản ghi